O‘zbekiston uchun O‘mon bilan sheriklik ikkita uzoq muddatli vazifani — milliy iqtisodiyotga sarmoya jalb qilish va O‘zbekiston mahsulotlarining Ko‘rfaz hamda Sharqiy Afrika bozorlariga kirish imkoniyatlarini kengaytirishni birlashtiradi. Investitsiyaviy hamkorlik doirasida qator loyihalar allaqachon yakunlangan bo‘lsa, O‘mon operatorining Toshkentdagi yuk terminallarini sotib olishi keyingi bosqich uchun logistika tayanchini yaratdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Maskatga tashrifi arafasida ushbu imkoniyatlarni yangi ishlab chiqarish quvvatlari va muntazam yetkazib berish bilan bog‘lash vazifasi birinchi o‘ringa chiqmoqda.
Oliy darajadagi muloqotlarda ushbu kun tartibi bo‘yicha aniq tarmoq yo‘nalishlari belgilandi. 2026-yil mart oyida Shavkat Mirziyoyev va Sulton Haysam bin Toriq Ol Said mintaqadagi vaziyat hamda Maskatga bo‘lajak tashrifni muhokama qildilar. Iyun oyida Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida O‘mon iqtisodiyot vazirini qabul qilgan O‘zbekiston Prezidenti transport va logistika, geologiya, elektron tijorat hamda raqamli infratuzilma sohalaridagi loyihalarga alohida e’tibor qaratdi.
Investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri Laziz Kudratovning sentabr oyida Maskatda o‘tkazgan muzokaralari ushbu ishlarning idoralar va kompaniyalar darajasidagi davomi bo‘ldi: tomonlar sanoat loyihalari, tovarlarning bozorlarga kirish shartlari hamda O‘mon portlaridan foydalanish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbekiston va O‘mon hamkorlik kun tartibining hozirgi kengayishidan ancha avval yaratilgan investitsiya mexanizmiga ega. O‘zbekiston–O‘mon investitsiya kompaniyasini tashkil etish to‘g‘risidagi qaror 2009-yilda qabul qilingan. Bugungi kunda uning ustav kapitali 266 million dollarni tashkil etadi. Ikki tomonlama hamkorlik doirasida umumiy qiymati 510,8 million dollarlik 12 ta loyiha yakunlangan, yana 936,3 million dollarlik 16 ta loyiha amalga oshirilmoqda. To‘plangan tajriba sarmoyalar yo‘naltiriladigan tarmoqlar qamrovini kengaytirish va ushbu loyihalarga uchinchi mamlakatlarning sanoat kompaniyalarini jalb etish imkonini bermoqda.
2026-yil fevral oyida O‘zbekiston–O‘mon investitsiya kompaniyasi va Turkiyaning Hektaş kompaniyasi Toshkent viloyatida agrokimyo mahsulotlari ishlab chiqaradigan korxona tashkil etish to‘g‘risida kelishuv imzoladi. Rejalashtirilgan sarmoya hajmi qariyb 75 million dollarni tashkil etadi. Shu bilan birga, Suhail Bahwan Group Max Copper loyihasida ishtirok etish imkoniyatini ko‘rib chiqmoqda, OQ guruhi esa akkumulyatorli energiya saqlash tizimlarini (BESS) yaratish loyihasini o‘rganmoqda. Ushbu tashabbuslar turli bosqichlarda turibdi. Tijorat va texnik parametrlarning kelishilishi mis quvurlar ishlab chiqarishni kengaytirish hamda O‘zbekiston kimyo sanoatida yangi quvvatlarni yaratishga yo‘l ochadi.
Sanoat sohasidagi hamkorlikni logistika yo‘nalishida allaqachon amalga oshirilgan bitim mustahkamlamoqda. Iyun oyida Asyad Group o‘zbekistonlik hamkorlar ishtirokida Universal Logistics Services va Highway Logistics Center kompaniyalarining nazorat ulushlarini sotib oldi. Toshkentdagi ushbu majmualar hissasiga O‘zbekistonning temiryo‘l konteyner tashuvlari oqimining qariyb chorak qismi to‘g‘ri keladi. Ularning O‘mon operatori tarmog‘iga qo‘shilishi Sohar, Duqm va Salola portlariga chiqadigan yaxlit yuk tashish xizmatlarini amaliy jihatdan ishlab chiqish imkonini bermoqda. Eksport yuklarini bir joyga jamlash imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida O‘zbekiston hududlarida logistika markazlarini tashkil etish ham ko‘rib chiqilmoqda.
O‘zaro savdoning katta salohiyati allaqachon namoyon bo‘la boshladi. 2026-yil yanvar–sentabr oylarida tovar ayirboshlash hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 3,4 baravarga oshdi. Kompaniyalar O‘zbekistonning elektrotexnika va to‘qimachilik mahsulotlari, quritilgan mevalari, shuningdek, O‘monning oziq-ovqat va polimer mahsulotlarini yetkazib berishni muhokama qilmoqda. Mahsulotlar turini kengaytirish va muntazam yetkazib berish bo‘yicha shartnomalarga o‘tish ushbu o‘sishni mustahkamlash hamda yangi yo‘nalishlar uchun barqaror yuk oqimini shakllantirishga yordam beradi.
Shu bilan birga, tomonlar davlatlararo kelishuvlarni tayyorlamoqda. Kun tartibida preferensial savdo to‘g‘risidagi bitim, investitsiyalarni rag‘batlantirish va himoya qilish to‘g‘risidagi bitimni yangilash, ishbilarmonlar kengashini tuzish hamda hukumatlararo komissiyaning navbatdagi yig‘ilishini o‘tkazish masalalari turibdi. Tovarlar ro‘yxati, tariflar, tovarlarning kelib chiqish qoidalari va sertifikatlash masalalarini ishlab chiqish kompaniyalar uchun yetkazib berish shartlarini yanada aniq va oldindan rejalashtirish mumkin bo‘lgan holga keltirishga qaratilgan. 2026-yil iyul oyidan buyon amalga oshirilayotgan Maskat–Toshkent to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlari ishbilarmonlik aloqalariga allaqachon ko‘maklashmoqda.
So‘nggi yillardagi bitimlar hamkorlik ko‘lamini o‘zgartirmoqda. Investitsiya mexanizmi, sanoat tashabbuslari va O‘mon operatorining O‘zbekiston logistika sohasidagi ishtiroki tomonlarga korxonadan xorijdagi xaridorgacha bo‘lgan yagona zanjirni yaratish imkonini bermoqda. Yangi ishlab chiqarish quvvatlari va muntazam yuk tashish xizmatlari yo‘lga qo‘yilishi bilan sheriklik O‘zbekiston eksporti geografiyasini kengaytiradi hamda O‘monning Markaziy Osiyo bilan iqtisodiy aloqalarini mustahkamlaydi.
