{"id":6886,"date":"2026-11-21T14:05:05","date_gmt":"2026-11-21T12:05:05","guid":{"rendered":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/?p=6886"},"modified":"2026-11-21T14:05:05","modified_gmt":"2026-11-21T12:05:05","slug":"%d0%ba%d0%be%d0%bd%d1%81%d1%82%d0%b8%d1%82%d1%83%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%ba%d0%b0%d0%ba-%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%82%d0%b5%d0%b3%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%b5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/2026\/11\/21\/%d0%ba%d0%be%d0%bd%d1%81%d1%82%d0%b8%d1%82%d1%83%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d0%ba%d0%b0%d0%ba-%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%82%d0%b5%d0%b3%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%b5\/","title":{"rendered":"Konstitutsiya Yangi O\u2018zbekiston tashqi siyosatining strategik yo\u2018naltiruvchisi sifatida"},"content":{"rendered":"<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zamonaviy dunyo chuqur transformatsiya davrini boshdan kechirmoqda: kuch markazlari o\u2018zgarib, geosiyosiy ziddiyatlar keskinlashmoqda. Bunday sharoitda O\u2018zbekiston uchun asosiy yo\u2018naltiruvchi bo\u2018lib 2023-yil 30-aprelda referendumda qabul qilingan Konstitutsiyaning yangi tahriri xizmat qilmoqda. Yangilangan Asosiy qonun ichki demokratik islohotlarni mustahkamladi va mamlakat tashqi siyosiy doktrinasini sifat jihatdan yangi bosqichga olib chiqdi, ochiqlik va pragmatizm yo\u2018nalishini konstitutsiyaviy me\u2019yorga aylantirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Faol tashqi siyosat natijasida O\u2018zbekiston 168 davlat bilan diplomatik munosabatlar o\u2018rnatgan. Toshkentda 47 elchixona, 3 bosh konsullik, 13 faxriy konsul va xalqaro tashkilotlarning o\u2018nlab vakolatxonalari faoliyat yuritmoqda. Chet elda Respublikaning 60 diplomatik va konsullik vakolatxonasi ishlamoqda. Mamlakat BMT, YeXHTT, SHHT, MDH va Turkiy davlatlar tashkiloti kabi 100 dan ortiq xalqaro tashkilotga a\u2019zo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konstitutsiya tinchsevar tashqi siyosat va yaxshi qo\u2018shnichilik asoslarini mustahkamladi, O\u2018zbekistonning xalqaro huquqning umume\u2019tirof etilgan prinsiplariga sodiqligini tasdiqladi. U strategiyani almashtirmaydi, balki uning mustahkam asosini belgilaydi: xalqaro vaziyat qanday o\u2018zgarmasin, qaysi maqsadlar o\u2018zgarmas bo\u2018lib qolishi kerakligini.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tinchsevarlik \u2013 deklaratsiya emas, balki prinsip<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konstitutsiyaning 18-moddasi O\u2018zbekiston Respublikasi davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan ikki tomonlama va ko\u2018p tomonlama munosabatlarni rivojlantirishga qaratilgan tinchsevar tashqi siyosat yuritishini belgilaydi. 17-modda esa davlatlarning suveren tengligi, chegaralarning daxlsizligi, hududiy yaxlitlik, kuch ishlatmaslik va ichki ishlarga aralashmaslik prinsiplarini mustahkamlaydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">So\u2018nggi o\u2018n yillikning asosiy yutuqi qarama-qarshilik o\u2018rniga muloqotga asoslangan mintaqaviy siyosat bo\u2018ldi. O\u2018zbekiston teng huquqli sheriklikka va Markaziy Osiyoda mintaqaviy tartibni mustahkamlashga sarmoya kiritmoqda, yetakchi global o\u2018yinchilar o\u2018rtasida muvozanatni saqlab qolmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2012-yildagi Konsepsiyaning asosiy prinsiplari (harbiy bloklarga va chet eldagi tinchlikparvar operatsiyalarga qo\u2018shilmaslik, xorijiy bazalarni joylashtirishdan voz kechish) o\u2018z ahamiyatini saqlab qolmoqda. Biroq avvallari suverenitet ma\u2019lum darajada uzoqlashish orqali himoya qilingan bo\u2018lsa, bugungi kun uni jalb etish orqali himoya qilishni talab etmoqda. Tinchsevarlik passivlikni anglatmaydi: u milliy manfaatlarini muzokaralar, huquq va ko\u2018p tomonlama o\u2018zaro hamkorlik orqali ilgari surish usulini belgilaydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yangi avlod diplomatiyasini shakllantirish<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zamonaviy tashqi siyosat texnologik o\u2018lchovsiz mavjud bo\u2018la olmaydi. Davlatlar o\u2018rtasidagi raqobat sun\u2019iy intellekt, katta ma\u2019lumotlar, raqamli infratuzilma va kiberxavfsizlik sohalariga o\u2018tmoqda. O\u2018zbekiston raqamli diplomatiyani rivojlantirish, sun\u2019iy intellektni tartibga solish bo\u2018yicha xalqaro me\u2019yorlarni shakllantirishda ishtirok etish, fintex va govtex yechimlarini, raqamli vizalarni va chegaradosh xizmatlarni ilgari surish imkoniyatlariga ega bo\u2018lmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alohida e\u2019tiborni \u201cyumshoq kuch\u201d talab etadi. Tarixiy meros, madaniyatlararo muloqot, diniy bag\u2018rikenglik va millatlararo totuvlik an\u2019analari mamlakatning raqobatbardosh ustunligi bo\u2018lib qolmoqda. Ijodiy iqtisodiyotni rivojlantirish muhim asosga aylanmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tashqi siyosiy faoliyat Konsepsiyasining yangi tahriri adaptiv modeldan strategik pozitsiyalashning proaktiv modeliga o\u2018tishni mustahkamlashi lozim. Gap O\u2018zbekistonni mas\u2019uliyatli mintaqaviy yetakchi, katta mintaqaning ishlab chiqarish va logistika markazi, ko\u2018p tomonlama diplomatiyaning faol ishtirokchisi sifatida shakllantirish haqida bormoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>Yaxshi qo\u2018shnichilik \u2013 strategik ustuvor yo\u2018nalish<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">So\u2018nggi yillardagi eng muhim yutuqlardan biri Markaziy Osiyodagi muhitning tubdan sog\u2018lomlashuvi bo\u2018ldi. Yangilangan Konstitutsiya bu yo\u2018nalishni uzoq muddatli strategik ustuvor vazifa sifatida mustahkamladi. Qo\u2018shni davlatlar bilan o\u2018zaro hurmat asosida do\u2018stona, yaxshi qo\u2018shnichilik munosabatlarini mustahkamlash va rivojlantirishga intilish oliy yuridik kuchga ega bo\u2018ldi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunday yondashuv suv-energetika balansi, ekologiya, transport bog\u2018liqligi, savdo va xavfsizlik masalalarini birgalikda hal etish imkonini beradi. Yaxshi qo\u2018shnichilikning konstitutsiyaviy mustahkamlanishi hamkorlarga Toshkent siyosatining oldindan aytib bo\u2018ladigan va izchil ekanligini, kon\u2019yunkturaviy tebranishlardan xoli ekanligini kafolatlaydi. Istiqbolda bu mintaqa mamlakatlari o\u2018rtasidagi yanada yaqinroq hamkorlikka va ularning xalqaro ishlarda mustaqil ovozini mustahkamlashga xizmat qiladi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Insonni himoya qilish \u2013 diplomatiyaning amaliy ma\u2019nosi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yangilangan Asosiy qonunning eng muhim yangiligi inson huquqlari kafolatlarini, shu jumladan mamlakat tashqarisida ham kuchaytirish bo\u2018ldi. Davlat o\u2018z fuqarolariga O\u2018zbekiston hududida ham, undan tashqarida ham himoya va homiylik kafolatini beradi. Tashqi ishlar vazirligi va diplomatik vakolatxonalar uchun bu har bir vatandoshning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish shartsiz ustuvor vazifa bo\u2018lgan servis modeliga o\u2018tishni anglatadi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chet eldagi o\u2018zbekistonliklar orasida tadbirkorlar, muhandislar, olimlar va IT-mutaxassislar jamoalari shakllangan. Bu mamlakatning tabiiy global ta\u2019sir tarmog\u2018i bo\u2018lib, uning salohiyati hali to\u2018liq ishlatilmagan. Diaspora bilan tizimli ish yangi avlod tashqi siyosatining asosiy yo\u2018nalishlaridan biri sifatida qaralmoqda: nafaqat mehnat resursi, balki davlatning intellektual, ilmiy va ishbilarmonlik kapitali sifatida.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>O\u2018zbekistonni mas\u2019uliyatli \u201co\u2018rta kuch\u201d sifatida pozitsiyalash<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cO\u2018rta kuchlar\u201d \u2013 global kuch markazlari maqomiga da\u2019vo qilmaydigan, biroq mintaqaviy barqarorlik manbalari va muloqot maydonchalari bo\u2018la oladigan davlatlardir. Yangi yondashuvlar O\u2018zbekistonning Markaziy Osiyoda mas\u2019uliyatli o\u2018rta kuch roli sari intilishini mustahkamlaydi \u2013 yetakchilik ambitsiyalari orqali emas, balki oldindan aytib bo\u2018ladiganlikni ta\u2019minlash, ishonch muhitini saqlash va ko\u2018p tomonlama hamkorlik mexanizmlarini ilgari surish orqali.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayniqsa \u201cC5+\u201d platformalari muhim ahamiyatga ega. O\u2018zbekistonning Qo\u2018shilmaslik harakatidagi raisligi nafaqat diplomatik maqom, balki mamlakatning ko\u2018p vektorli, bloklarga qo\u2018shilmagan va global parchalanish sharoitida muloqotni saqlashga yo\u2018naltirilgan tashqi siyosiy modelini mustahkamlash imkoniyati sifatida muhimdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Huquqiy asosdan \u2013 zamonaviy diplomatiyaning yangi vositalariga<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konstitutsiya prinsiplarni belgilaydi, biroq o\u2018zgaruvchan sharoit ularni amalga oshirish vositalarini yangilashni talab etadi. Bugungi kunda nafaqat an\u2019anaviy siyosiy va harbiy xavf-xatarlarni, balki kiberxavflarni, logistika uzilishlarini, sanksiya cheklovlarini, suv tanqisligini, iqlim o\u2018zgarishlarini va texnologik bog\u2018liqlikni hisobga olish zarur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u2018zbekiston uchun tashqi siyosatning iqtisodiy va texnologik rivojlanish bilan bog\u2018liqligi ayniqsa muhim: xalqaro ishlab chiqarish zanjirlarida ishtirokni kengaytirish, yuqori texnologiyali tarmoqlarni rivojlantirish va investitsiya aloqalarini mustahkamlash. Raqamli diplomatiya va suv (ekologik) diplomatiyasi yangi o\u2018lchov kasb etmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konstitutsiya prinsiplarni \u2013 tinchlik, hamkorlik, huquqqa hurmat va insonni himoya qilishni belgilaydi. Aniq ustuvor yo\u2018nalishlar, mexanizmlar va vositalar strategik hujjatlarda shakllantirilishi va xalqaro voqelikka moslashtirilishi lozim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0O\u2018zgaruvchan dunyoda izchillik<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yangilangan Konstitutsiya prinsiplarning barqarorligini diplomatiyaning moslashuvchanligi bilan bog\u2018laydi. U O\u2018zbekiston ko\u2018p vektorli muloqot olib borishi, mintaqaviy aloqalarni mustahkamlashi va xalqaro hamkorlikni kengaytirishi mumkin bo\u2018lgan doirani belgilaydi, bunda mustaqillikni saqlab qoladi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yangi O\u2018zbekiston tashqi siyosati muvaffaqiyatli bo\u2018ladi, agar konstitutsiyaviy me\u2019yorlar amaliy natijalarda \u2013 qo\u2018shnilar bilan tinch va oldindan aytib bo\u2018ladigan munosabatlarda, yangi iqtisodiy imkoniyatlarda, fuqarolarning ishonchli himoyasida va umumiy muammolarni hal etishda ishtirok etishda mujassam topsa. Yangilangan Konstitutsiyaning roli aynan shundan iborat \u2013 nafaqat huquqiy asos, balki mamlakat tashqi siyosatining strategik yo\u2018naltiruvchisi bo\u2018lish.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Baxodir ISMAILOV, <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti sektor mudiri, <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>yuridik fanlar doktori, professor<\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ushbu sahifa faqat \u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0439 tillarda mavjud.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6887,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-6886","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-5"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6886"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6888,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6886\/revisions\/6888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}