{"id":5655,"date":"2025-10-30T19:57:53","date_gmt":"2025-10-30T17:57:53","guid":{"rendered":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/?p=5655"},"modified":"2025-11-05T22:46:48","modified_gmt":"2025-11-05T20:46:48","slug":"%d1%83%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%bd-%d0%b8-%d1%84%d0%b8%d0%bd%d0%bb%d1%8f%d0%bd%d0%b4%d0%b8%d1%8f-%d1%8d%d0%ba%d0%be%d0%bd%d0%be%d0%bc%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%be","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/2025\/10\/30\/%d1%83%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%bd-%d0%b8-%d1%84%d0%b8%d0%bd%d0%bb%d1%8f%d0%bd%d0%b4%d0%b8%d1%8f-%d1%8d%d0%ba%d0%be%d0%bd%d0%be%d0%bc%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%be\/","title":{"rendered":"O\u2018zbekiston va Finlyandiya: texnologiyalar va ishonch asosidagi iqtisodiy hamkorlik"},"content":{"rendered":"<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tarixiy asoslar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u2018zbekiston &#8211; Finlyandiya munosabatlarining tarixi 1990-yillarning boshlariga borib taqaladi. Finlyandiya 1991-yil 30-dekabrda O\u2018zbekiston Respublikasining mustaqilligini birinchilardan bo\u2018lib tan olgan. Oradan ikki oy o\u2018tib, 1992-yil 26-fevralda ikki davlat o\u2018rtasida diplomatik munosabatlar o\u2018rnatilgan. Shu tariqa o\u2018zaro hurmat, ishonch va texnologik taraqqiyotga intilishga asoslangan hamkorlikning yangi sahifasi ochilgan.<br \/>\n1992-yilda o\u2018tkazilgan yuqori darajadagi ilk tashriflar siyosiy muloqotning poydevorini yaratdi. O\u2018sha safarda YXHTning Xelsinki Yakunlovchi hujjati va Parij Xartiyasiga qo\u2018shilish marosimida ishtirok etilgan. O\u2018sha yilning oktabr oyida Finlyandiya Prezidenti Mauno Koivisto Toshkentga rasmiy tashrif bilan kelgan. Shundan buyon ikki davlat o\u2018rtasidagi hamkorlik siyosiy hamda iqtisodiy yo\u2018nalishlarda izchil rivojlanib bormoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Huquqiy va institutsional asos<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bugungi kunda O\u2018zbekiston &#8211; Finlyandiya munosabatlarining shartnomaviy-huquqiy bazasini 8 ta amaldagi hujjat tashkil etadi, shundan 2 tasi davlatlararo, 6 tasi hukumatlararo bitimlardir. Ular orasida 1992-yilda imzolangan investitsiyalarni o\u2018zaro himoya qilish, savdo-iqtisodiy va texnologik hamkorlik to\u2018g\u2018risidagi kelishuvlar, 1996\u20131997-yillardagi aviatsiya va avtomobil transporti bo\u2018yicha shartnomalar, shuningdek, soliqqa tortishni ikki karra oldini olish va bojxona hamkorligi to\u2018g\u2018risidagi bitimlar mavjud.<br \/>\nBugungi kunda yangi tashabbuslar ham ko\u2018rib chiqilmoqda, jumladan diplomatik pasport egalari uchun vizasiz rejimni joriy etish, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi hamkorlik to\u2018g\u2018risida memorandum hamda tashqi ishlar vazirliklari o\u2018rtasida maslahatlashuvlar protokoli loyihalari.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Hamkorlik yo\u2018nalishlari: texnologiyalar, ekologiya va innovatsiyalar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Innovatsiyalar, barqaror rivojlanish va \u201cyashil\u201d texnologiyalar sohasida dunyoda yetakchi hisoblangan Finlyandiya O\u2018zbekiston uchun raqamlashtirish va energiya samaradorligiga asoslangan yangi iqtisodiy modelga o\u2018tish jarayonida muhim yo\u2018nalish sifatida ko\u2018rilmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2017-yilda O\u2018zbekistonga mashinasozlik, agro-sanoat, telekommunikatsiya va logistika sohalarida faoliyat yurituvchi 9 ta fin kompaniyasidan iborat biznes delegatsiyasi tashrif buyurdi. Ular AgroWorld Uzbekistan xalqaro ko\u2018rgazmasida ishtirok etib, ikki mamlakat biznes doiralari o\u2018rtasida bevosita aloqalarning yangi bosqichini boshlab berdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2019-yil aprel oyida Toshkentda Finlyandiya Tashqi iqtisodiy aloqalar bo\u2018yicha davlat kotibi o\u2018rinbosari Mikko Keynenen boshchiligidagi delegatsiya qabul qilindi. Unga Nokia Siemens Networks, ABB, W\u00e4rtsil\u00e4, Uponor Infra, Tikkurila, ISKU va Airbus Defense and Space kabi 29 ta yirik kompaniya vakillari kirgan. Uchrashuvlarda Finlyandiya texnologiyalarini O\u2018zbekistonda joriy etish, energetika va xomashyo qayta ishlashdagi hamkorlik loyihalari, \u201caqlli\u201d shaharlar va suv resurslari sohasidagi imkoniyatlar muhokama qilindi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2019-yil noyabr oyida Finnvera eksport-kredit agentligi vakili Antti Koskelaynenning Toshkentga tashrifi moliyaviy hamkorlik yo\u2018nalishida muhim qadamlardan biri bo\u2018ldi. Uchrashuvlarda Finlyandiya kompaniyalarining O\u2018zbekistondagi eksport amaliyotlarini moliyalashtirish va sug\u2018urtalash mexanizmlari muhokama etildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Savdo: uch barobar o\u2018sish<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u2018zbekiston va Finlyandiya o\u2018rtasidagi iqtisodiy aloqalar izchil kengaymoqda. Savdo sohasida eng qulay rejim joriy etilgan bo\u2018lib, savdo-iqtisodiy va ilmiy-texnikaviy hamkorlik bo\u2018yicha Hukumatlararo qo\u2018shma komissiyaning muntazam yig\u2018ilishlari (hozirgacha 5 ta, so\u2018nggisi 2023-yil fevralda Toshkentda o\u2018tkazilgan) faol aloqalarga turtki bermoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Savdo ko\u2018rsatkichlari so\u2018nggi yillarda sezilarli o\u2018sishni namoyish qilmoqda: 2020-yilda tovar aylanmasi 48,45 mln AQSh dollarini tashkil etgan bo\u2018lsa, 2024-yilga kelib bu ko\u2018rsatkich 151,7 mln dollarga yetib, 3,1 barobarga oshgan. Bu esa Finlyandiya biznesining O\u2018zbekiston bozoriga qiziqishi ortib borayotganini ko\u2018rsatadi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Investitsiyalar va biznes hamkorligi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Finlyandiya O\u2018zbekistonda nafaqat savdo, balki innovatsiya va investitsiyalar manbai sifatida e\u2019tirof etiladi. Bugungi kunda mamlakatda 14 ta Finlyandiya kapitali ishtirokidagi korxona faoliyat yuritmoqda, shundan 4 tasi qo\u2018shma, 10 tasi 100 foiz xorijiy kapitalga ega. Ular elektronika, dasturlash, energetika, qishloq xo\u2018jaligi, oziq-ovqat, kimyo sanoati hamda telekommunikatsiya uskunalari ishlab chiqarish sohalarida faoliyat yuritadi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fin kompaniyalari qayta tiklanuvchi energiya, chiqindilarni qayta ishlash, ekologik qurilish, suv resurslaridan oqilona foydalanish va barqaror qishloq xo\u2018jaligiga oid loyihalarga qiziqish bildirmoqda. O\u2018zbekiston tomoni esa investorlar uchun soliq imtiyozlari, sanoat zonalari infratuzilmasi va 75 milliondan ortiq aholiga ega Markaziy Osiyo bozoriga kirish imkoniyatini taklif etmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Finlyandiyaning iqtisodiy salohiyati: hamkorlik imkoniyatlari<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Finlyandiya Yevropaning eng texnologik rivojlangan va innovatsion iqtisodiyotlaridan biridir. 2024-yilda mamlakat YaIM 320 mlrd dollardan oshgan, aholi jon boshiga YaIM esa 58 ming dollarni tashkil etgan. Xizmatlar ulushi 70 %, sanoat 27 %, qishloq xo\u2018jaligi esa 2,5 %ni tashkil etadi. Inflyatsiya darajasi 3 % atrofida bo\u2018lib, barqaror iqtisodiy muhitni ta\u2019minlamoqda.<br \/>\nO\u2018zbekiston uchun Finlyandiya bilan hamkorlik quyidagi yo\u2018nalishlarda katta imkoniyatlar yaratadi:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>Energetika:<\/strong> qayta tiklanuvchi energiya manbalari, \u201caqlli\u201d tarmoqlar va energiya saqlash tizimlarini joriy etish, quyosh panellari va shamol uskunalari ishlab chiqarishni rivojlantirish.<\/li>\n<li><strong>Ekologiya va suv resurslari:<\/strong> suvni tozalash, chiqindilarni qayta ishlash va samarali sug\u2018orish texnologiyalaridan foydalanish.<\/li>\n<li><strong>Mashinasozlik va elektronika:<\/strong> sanoat uskunalari, avtomatlashtirish va telekommunikatsiya tizimlarini ishlab chiqarish bo\u2018yicha qo\u2018shma korxonalar tashkil etish.<\/li>\n<li><strong>Qurilish:<\/strong> energiya tejamkor uy-joy va \u201cyashil\u201d materiallar ishlab chiqarish, \u201caqlli uy\u201d tizimlarini joriy etish.<\/li>\n<li><strong>Ta\u2019lim va ilm-fan:<\/strong> muhandislik va IT yo\u2018nalishida o\u2018quv dasturlari ishlab chiqish, qo\u2018shma laboratoriyalar tashkil etish, dual ta\u2019lim tizimini joriy etish.<\/li>\n<li><strong>Agrosanoat:<\/strong> aniq dehqonchilik, raqamlashtirilgan qishloq xo\u2018jaligi va ekologik toza mahsulot ishlab chiqarish sohalarida hamkorlik.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Finlyandiya barqaror rivojlanish va raqamli yechimlar bo\u2018yicha boy tajribaga ega bo\u2018lib, O\u2018zbekistonning \u201cyashil iqtisodiyot\u201d va innovatsion sanoat transformatsiyasi dasturlarida strategik hamkor bo\u2018lishi mumkin. O\u2018zbekiston esa tabiiy resurslari, yosh mehnat bozori va keng ichki iste\u2019mol bozori bilan fin biznesi uchun ishlab chiqarishni mahalliylashtirish hamda mintaqaviy bozorga chiqish imkoniyatini taqdim etadi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kelajak sari nigoh<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u2018zbekiston va Finlyandiya o\u2018rtasidagi hamkorlik oddiy iqtisodiy sheriklikdan kengroq mazmunga ega bo\u2018lib bormoqda. Raqamlashtirish, \u201cyashil\u201d energetika va ta\u2019lim sohasidagi qo\u2018shma loyihalar ikki davlat o\u2018rtasida tajriba, texnologiya va investitsiyalar almashinuvi uchun yangi ufqlarni ochmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Finlyandiya O\u2018zbekistonni Markaziy Osiyodagi ishonchli hamkor sifatida ko\u2018rsa, O\u2018zbekiston Finlyandiyani \u201caqlli o\u2018sish\u201d modeli va bilim iqtisodiyotini shakllantirish yo\u2018lida strategik ittifoqchi sifatida baholamoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shimolning pragmatik tajribasi va Sharqning dinamik rivojlanishi uyg\u2018unligida o\u2018zaro ishonch, innovatsiya va hurmatga asoslangan O\u2018zbekiston &#8211; Finlyandiya munosabatlarining kelgusi mustahkamlanish salohiyati mujassamdir.<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ushbu sahifa faqat \u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0439 tillarda mavjud.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5649,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-5655","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-5"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5655"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5656,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5655\/revisions\/5656"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}