{"id":5651,"date":"2025-10-30T19:28:48","date_gmt":"2025-10-30T17:28:48","guid":{"rendered":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/?p=5651"},"modified":"2025-10-30T19:29:47","modified_gmt":"2025-10-30T17:29:47","slug":"deutsch-english-uzbekistan-and-serbia-dynamics-of-mutual-convergence-and-new-horizons-of-partnership","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/2025\/10\/30\/deutsch-english-uzbekistan-and-serbia-dynamics-of-mutual-convergence-and-new-horizons-of-partnership\/","title":{"rendered":"O\u2018zbekiston va Serbiya: o\u2018zaro yaqinlashuv dinamikasi va hamkorlikning yangi ufqlari"},"content":{"rendered":"<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Siyosiy asos va diplomatik kontekst<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u2018zbekiston Respublikasi va Serbiya Respublikasi o\u2018rtasidagi diplomatik munosabatlar 1995-yil 18-yanvarda o\u2018rnatilgan bo\u2018lib, Belgrad O\u2018zbekiston mustaqilligini 1991-yil oxiridayoq tan olgan edi. Bu fakt ikki davlat o\u2018rtasidagi siyosiy muloqotning bosqichma-bosqich rivojlanishiga zamin yaratdi. Geografik uzoqlikka qaramay, bu aloqalar o\u2018zaro hurmat, suverenitetni qo\u2018llab-quvvatlash va ichki ishlariga aralashmaslik tamoyillariga asoslangan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u2018tgan o\u2018n yilliklar davomida O\u2018zbekiston va Serbiya o\u2018rtasidagi hamkorlik barqaror, ammo izchil sur\u2019atda rivojlandi. Siyosiy muloqot ishchi aloqalar va iqtisodiy kun tartibining kengayishi hisobiga mustahkamlanib bordi. Joriy yil oktabr oyida Serbiya Respublikasining xalqaro iqtisodiy hamkorlik vaziri Nenad Popovichning O\u2018zbekistonga tashrifi ikki tomonlama munosabatlarda yangi bosqich boshlanganini ifoda etdi. Tashrif Serbiyaning amaliy hamkorlikni chuqurlashtirish va yirik qo\u2018shma loyihalarni amalga oshirishga intilayotganini tasdiqladi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shu bilan birga, Toshkent va Belgradning BMTning rolini mustahkamlash, mintaqaviy manfaatlar muvozanatini saqlash va suverenitetga hurmat kabi xalqaro kun tartibidagi asosiy masalalarga nisbatan yaqin pozitsiyalari iqtisodiy va investitsion hamkorlikni kengaytirish uchun qulay sharoit yaratmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu tashrif ikki davlat o\u2018rtasidagi aloqalarning yangi bosqichini boshlab berdi va tomonlarning faolroq muloqotga intilayotganini tasdiqladi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Siyosiy muloqot an\u2019anaviy tarzda xalqaro xavfsizlik, BMTning rolini mustahkamlash va mintaqadagi manfaatlar muvozanatini saqlash masalalarida umumiy yondashuvlarga tayanadi. Toshkent va Belgrad ko\u2018plab xalqaro masalalarda o\u2018xshash pozitsiyani egallab, bu orqali iqtisodiy hamkorlikni chuqurlashtirish uchun mustahkam zamin yaratmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Savdo<\/strong><strong>&#8211;<\/strong><strong>iqtisodiy<\/strong> <strong>hamkorlik<\/strong><strong>: <\/strong><strong>barqaror<\/strong> <strong>almashuvdan<\/strong> <strong>izchil<\/strong> <strong>o<\/strong><strong>\u2018<\/strong><strong>sishga<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Savdo dinamikasi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">So\u2018nggi yillarda O\u2018zbekiston va Serbiya o\u2018rtasidagi tashqi savdo hajmi o\u2018zgarib turgan bo\u2018lsa-da, umuman olganda ijobiy dinamikani namoyon etdi: 2022-yilda u 134 foizga, 2024-yilda esa o\u2018tgan yilga nisbatan 63 foizga oshdi.<br \/>\nBu raqamlar ikki mamlakat o\u2018rtasida ishbilarmonlik faolligi ortib borayotganini, ishlab chiqarish va texnologik aloqalar kengayib borayotganini ko\u2018rsatadi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tovar ayirboshlash tarkibi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u2018zbekistonning Serbiyaga eksporti asosan paxta va to\u2018qimachilik xomashyosi, noorganik kimyo mahsulotlari (shu jumladan o\u2018g\u2018itlar), don mahsulotlari, keramika buyumlari, qurilish materiallari va dekorativ o\u2018simliklardan iborat. Bu tarkib O\u2018zbekistonning xomashyo va yarim tayyor mahsulotlar yetkazib berishga ixtisoslashganini, shu bilan birga, yuqori qo\u2018shimcha qiymatga ega tayyor mahsulotlar \u2013 masalan, tayyor to\u2018qimachilik, o\u2018g\u2018it, oziq-ovqat va qurilish mahsulotlari eksportini kengaytirish salohiyatini ochib beradi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Serbiyadan import esa sanoat mahsulotlarining keng turini qamrab oladi: uskunalar, mashinalar, qozonlar, gigiyenik va kosmetik mahsulotlar (sovun, mum, shampun), qog\u2018oz va qog\u2018oz mahsulotlari, metall va metall buyumlari, shu jumladan alyuminiy, mebel va interyer buyumlari.<br \/>\nBu tarkib O\u2018zbekistonning serb texnologiyalariga va sanoat mahsulotlariga bo\u2018lgan qiziqishini ko\u2018rsatadi hamda serb mahsulotlarining Markaziy Osiyo bozorlarida narx va sifat nisbati bo\u2018yicha muvaffaqiyatli raqobatlasha olishini tasdiqlaydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Investitsion hamkorlik va biznes faolligi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bugungi kunda O\u2018zbekistonda serb kapitali ishtirokidagi 9 ta korxona ro\u2018yxatdan o\u2018tgan, shulardan 4 tasi qo\u2018shma, 5 tasi esa 100 foiz xorijiy sarmoyali korxona hisoblanadi. Ular asosan qurilish materiallari, savdo, xizmat ko\u2018rsatish, mashinasozlik, mebel va maishiy mahsulotlar ishlab chiqarish sohalarida faoliyat yuritmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu korxonalar soni hozircha kam bo\u2018lsa-da, ularning faoliyati muhim ahamiyatga ega, chunki aynan kichik va o\u2018rta ishlab chiqarishlar kelajakda yirik investitsion loyihalarning poydevorini yaratadi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ishonchli yo\u2018nalishlardan biri \u2013 serb texnologiyalari va muhandislik tajribasini O\u2018zbekistonning resurslari va qulay geografik joylashuvi bilan uyg\u2018unlashtirgan qo\u2018shma ishlab chiqarishlarni yaratishdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mashinasozlik, agrotexnika, yog\u2018ochni qayta ishlash, energetika va farmatsevtika sohalarida hamkorlik ayniqsa istiqbolli sanaladi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Serbiya iqtisodiy salohiyati: hamkorlik imkoniyatlari<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Serbiya &#8211; Janubi-Sharqiy Yevropaning dinamik rivojlanayotgan iqtisodiyotlaridan biri bo\u2018lib, 2024-yilda yalpi ichki mahsuloti 73,3 milliard AQSh dollarini, jon boshiga to\u2018g\u2018ri keladigan YaIM esa 11 ming dollarni tashkil etdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Xizmatlar sektori YaIMning 52,9 foizini, sanoat \u2013 26,8 foizini, qishloq xo\u2018jaligi esa 6,4 foizini tashkil etadi. 2024-yilda inflyatsiya darajasi 5,3 foiz bo\u2018lgan, bu esa makroiqtisodiy barqarorlikni ko\u2018rsatadi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Serbiyaning yetakchi tarmoqlari \u2013 mashinasozlik, oziq-ovqat, kimyo va neft-kimyo sanoati, metallurgiya, elektronika, to\u2018qimachilik, qurilish materiallari, farmatsevtika, energetika va qishloq xo\u2018jaligi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u2018zbekiston uchun bu quyidagi imkoniyatlarni anglatadi:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>Mashinasozlikda<\/strong> \u2013 qishloq xo\u2018jaligi, qayta ishlash va yengil sanoat uchun uskunalar ishlab chiqarish bo\u2018yicha qo\u2018shma korxonalar va texnologiya almashuvi.<\/li>\n<li><strong>Oziq<\/strong><strong>&#8211;<\/strong><strong>ovqat<\/strong> <strong>sanoatida<\/strong> \u2013 meva-sharbatlar, sut mahsulotlari, go\u2018sht va don yarim tayyor mahsulotlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan qo\u2018shma korxonalar tashkil etish.<\/li>\n<li><strong>Farmatsevtika<\/strong> <strong>va<\/strong> <strong>kimyo<\/strong> <strong>sohasida<\/strong> \u2013 serb brendlari va texnologiyalarini O\u2018zbekistonning erkin iqtisodiy zonalarida, xususan Navoiy va Angrenda joylashtirish.<\/li>\n<li><strong>Qurilishda<\/strong> \u2013 keramika, plitka, sement, mebel ishlab chiqarish hamda yirik infratuzilma loyihalarida ishtirok etish.<\/li>\n<li><strong>To\u2018qimachilikda<\/strong> \u2013 serb dizayn va ishlab chiqarish boshqaruvi tajribasidan foydalanib, o\u2018zbek mahsulotlarini Yevropa bozorlariga targ\u2018ib qilish.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yangi hamkorlik formatlari va istiqbollar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hozirgi bosqichda O\u2018zbekiston va Serbiya o\u2018rtasidagi munosabatlar deklarativ darajadan chiqib, amaliy hamkorlik bosqichiga o\u2018tmoqda.<br \/>\nO\u2018zbekistonning JST, SHHT, TDT kabi mintaqaviy va global iqtisodiy tashabbuslarda faol ishtiroki fonida Sharqiy va Janubiy Yevropa davlatlari bilan hamkorlik yanada dolzarb ahamiyat kasb etmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Serbiya uchun esa O\u2018zbekiston \u2013 40 millionga yaqin aholiga ega, ichki bozori kengayib borayotgan, qulay logistika joylashuvi va Yevroosiyo transport yo\u2018laklariga chiqish imkoniyatiga ega istiqbolli sherikdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Muhim qadam sifatida qo\u2018shma hukumatlararo komissiyani tuzish mumkin, bu iqtisodiy loyihalarni muvofiqlashtirish, investitsiyalarni himoya qilish, byurokratik to\u2018siqlarni bartaraf etish va xususiy sektor ishtirokini rag\u2018batlantirishga xizmat qiladi.<br \/>\nShuningdek, O\u2018zbekiston\u2013Serbiya biznes kengashini tashkil etish, muntazam biznes forumlar va investitsiya ko\u2018rgazmalarini o\u2018tkazish istiqbollidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ta\u2019lim va innovatsiyalar sohasidagi hamkorlik ham e\u2019tiborga loyiq \u2013 qo\u2018shma dasturlar, talaba almashinuvi, AKT texnologiyalarini joriy etish va sanoat uchun kadrlar tayyorlash yo\u2018nalishlari dolzarbdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Xulosa: Kelajakni yaratadigan hamkorlik<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bugungi kunda O\u2018zbekiston va Serbiya o\u2018rtasidagi savdo-iqtisodiy munosabatlar shakllanish bosqichida bo\u2018lsa-da, ularning izchil o\u2018sishi va biznesning o\u2018zaro qiziqishi yaqqol ko\u2018rinmoqda.<br \/>\nMavjud dinamikalar, tarkibiy tuzilma va potentsiallar o\u2018zaro hamkorlikning keng istiqbollarini ko\u2018rsatmoqda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Siyosiy o\u2018zaro tushunish, o\u2018xshash iqtisodiy manfaatlar, tarmoqlararo to\u2018ldiruvchanlik va ochiqlik \u2013 bular uzoq muddatli sheriklikni shakllantirish uchun mustahkam asosdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Agar Toshkent va Belgrad iqtisodiy muloqotni tizimli asosda davom ettirsa, investitsiyalarni himoya qilsa va biznes tashabbuslarini qo\u2018llab-quvvatlasa, yaqin yillarda savdo hajmining miqdoriy o\u2018sishidan sifat jihatdan yangi bosqichga \u2013 o\u2018zaro investitsiyalar va texnologiya almashuvining kengayishiga o\u2018tish kutiladi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunday sheriklik nafaqat ikki mamlakat iqtisodiyotining rivojiga hissa qo\u2018shadi, balki uzoqlikni yengib o\u2018tgan, barqaror rivojlanish va farovonlik sari intilayotgan davlatlar o\u2018rtasidagi muvaffaqiyatli hamkorlik namunasi bo\u2018lib xizmat qiladi.<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ushbu sahifa faqat \u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0439 tillarda mavjud.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5652,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-5651","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-5"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5651"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5654,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5651\/revisions\/5654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5652"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gk-usbekistan.de\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}